Anfangkha ei a thatnak rak rel ve

 Anfangkha ei tthatnak 

Anfangkha cu a min hmanh ah kha ai tel i a kha duh mi caahcun a thaw ngai, nain a kha duh lo caah cun a thaw lo. Mehlak ah anfangkha meh hi ka duh lo mi lak ah ai tel ve. Vitamin a um lai ka zum lo. A tu ahcun ka duh cang zeicahtiah minung nih kan mah ngandamnak ding caah a ttha mi theitlai kan duh lo ah cun, khuaruahnak a ngeilo mi kan si sual hnga. Kha ko hmanhseh a vitamin tthat ning ka ruah tik ah a ka thawt tuk.. Anfangkha hi sii caah a ttha tuk mi a si. Zeizawn ah dah a tthat rak zoh ve.

Anfangkha nih hin thil kan ei mi lak ai ralkah mi a um sual a si hmanh ah a dam ter khawh, cu lawng hlah na fale an ek khal sual maw, anfangkha ei cu ek a nemtertu a si. Anfangkha thlau hi ka rak uar tuk mi a si. A thaw hrim ko rua..a tu cu ka ei lonak a sau ko cang,,,anfangkha hi a tlai lawng siloin a hnah zong ah vitamin a um ve.  Anfangkha le hnah chung ah a um mi hna cu..

Food value

Moiture ……………………..92.4%

Protein………………………..1.6%

Fat………………………………..0.2%

Minerals……………………….0.8%

Fibre…………………………….0.8%

Carbohydrate……………….4.2%


Values per 100gms edible portion

Minerals and Vitamins

Calcium……………………………20mg

Phosphorus……………………..70mg

Iron………………………………….1.8mg

Vitamin C…………………………88mg

Small amout of Vitamin B Complex……..100%

Carolific Value – 25 

hna hi a ngeih mi tthatnak pawl an si.


Anfangkha hi a tthatnak arak tam ko..

-Dula zawtnak caah a tha(Piles). Anfangkha hnah hang van ding taktak ahcun Dula zawtnak zong a dam kho ti si.

 Cu lawng hlah,, anfangkha cu rial i dula hma ahcun a benh zong in benh khawh a si.

-Zunthlum  zawtnak cu zingzan in anfangkha einak nih a tam ter khawh ti a si. Thikai, mit fah, le tha fah tbk hna hi anfangkha nih a dam ter khawh hna hlei ah a kham kawh rih.

-Cuap tthalo mi nih tampi in ei ding mi a si. Anfangkha tawba kha phomh in khuaitizu he nifatin haileng hnih hrawng thlakhat chung hrawng ei piak khawh ahcun, khuh, hnarpit, hrawmfak, cumpit tbk pawl a dam ter khawh. A tlai ei zong a ttha thiamthiam

-Anfangkha tlai kha phomh i a hang chuak mi kha, reite tlawmpal cawh hnu ah nikhat haileng hnih hrawng in din a thla thla in din khawh ahcun takthak, thisen hnawm, khuaihli, ringbawm le a dang vunzawtnak phunphun a dam ter khawh. Phar zawtnak hmanh a dam ter khawh ti a si. Kha hmanhsehlaw tampiin ei ding mi a si.

-Chungthlek, zawtnak zong a dam ter khaw, senten tbk ah anfangkha hnah phomh mi hang kha haileng hnih, cun piak phomh i a hang sur mi haileng hnih, reite hang haileng khat cawh i din ahcun senten, chunghtlek zawtnak a dam ter khawh colh. 

-Zu ricamcin hna ca zong ah a ttha, rit luan tuk tik ah anfangkha ei ahcun rit a dam deuh, thinlung molh nak zong kha a dam ter caah, zurit bu zong in thin a sau kho deuh.

Anfangkha hi a rak ttha tuk e,,,,meh lawng ah siloin sii ca zong ah a ttha tuk mi a si. Tampiin rak ei ve mu.



Vawlei cung tleirawl hna lak ah a niambik tiah Nepal pa te cu Guiness World Record pek a si

Vawlei cung tleirawl hna lak ah a niambik tiah Nepal pa te cu Guiness World Record pek a si.

Dor Bahadur Khapangi timi pa te cu a liamcia March 23, 2022 ah khan vawlei cung tleirawl hna lakah a niambik a si tiah Guiness World Record certificate pek a si.

Anih hi kum 2004, November 14 ah a chuak i, tu ahhin a chuah thla in tuah ahcun kum 17 lawng a si rih.



Khapangi hi pe 2ft le zung 4.9 (2ft 4.9in) lawng a sang mi pate a si. "Ka unau pa nih Guiness World Records cerficate a co ruangah kai lawm taktak" tiah Khapangi a unau pa Nara Bahadur Khapangi nih a chim.

Khapangi hi Media nih biahalnak an ngeih lio ah a ning a zak i, a unau pa nih cun bia a chim piak.

Nepal ram khualipi Kathmandu in Meng 81(miles) ai hlatnak ah khua a sa mi a si i, cu khua ahcun sianginn a kai lio mi a si. A upa nih cun hi bantuk in World Records a ngah ruangah hin hmailei ah Khapangi fimcawnnak caah bawmtu a si lai tiah a chim.

Tuan deuh i Vawlei cung pa tleirawl lakah a niambik pa cu Nepal mi thiam a si ve i, a min ah Khagendra Thapa Magar ti a si. Anih hi 2ft 1.8in lawng a sang mi a si. Kum 1992 lio ah a chuak mi a si i, vawlei a si bang kum 2020 January 17 ni ah a nunnak a liam.

Khagendra hi Khapangi nakin a niam deuh mi a si, asinain a um ti lo hnu a miphun hawi Khapangi cu vawlei cung tleirawl pa lakah a niambik tiah World Record co tu a hung si.





Vawlei cung ralpi 3nak a rak chuak ter dengmang tu thilcang pakhat

Vawlei cung ram tthawng hna ruangah ralpi 3nak a chuak ter te sual lai maw timi thilcang tete an um lengmang. Cu hna lak ah atu nai bik i thilcang mi kong tawi tein langhter ka duh.

Kum 2015 lio ah khan Russia vanlawng pahnih cu Turkey ram ah an luh ruangah vawlei cung ralpi 3nak a rak chuak deng ve.

Russia nih cun zeihmanh theihter nak um loin Fighter Jet VKS Su-24M timi pahnih cu November 24, 2015 lio ah Turkey ram ah an rak lut. Radar hmang in an rak luh theih a si tikah Turkey nih cun F-16C Fighter jet a thlah colh ve.

Russia fighter jet pahnih cu Turkey ram chungah Second 17 chung, 2 km hla tiang a lut manh. Cu bak ahcun F-16C nih cun AIM-120C missile in a hei kah colh hna i pakhat deuh cu tlak bak in a khen.Adang pakhat tu cu a kir tthan caah a kap ti lo.

Hi thilcang ruangah Russia le Turkey karlka lawng siloin NATO ram dih lak tiang in buainak a chuahter. Russia president Putin nih cun "Ngaihthlem in a kan kah" tiah a rak ti. Turkey nih hin ralhrang pawl a ttanpi hna ruang ah hi bantuk thil a tuahnak hi a si tiah a ti rih.

Buainak a sosang chin lengmang i Vawlei pum hruaitu hna an lungrethei cio. A ruang cu ralpi a chuak sual lai ti an phang.

Sihmanhsehlaw NATO member pakhat cungah cun Russia a cawl cang ngam tuk lo i, ral lei siloin ramkhel lei in biatak tein ttan a la i a hlawhtling ngaingai. Cucaah tuchun ni tiang in Europion Union zog nih Turkey cu mi hawi lo deuh lo ah an ruah cang. A taktak ah Muslim ram a si tikah Muslim ralhrang pawl ruangah lunghrinh mi a hung si.

Ram pakhat nih hin Vanlawng zuannak ding, Sangphawlawng kalnak ding tibantuk in ramri an ngei dih cio. Cu an ramri cio cu siannak um loin va luh phung a si lo, aho hmanh nih an duh lo, ahleice in mah ai ti pah mi ram  ko nih an duh lo a zual. 



#Suimilam

Vawlei cung Traffic jam ngan le sau (4). Theihtlei


 

Traffic jam i tan cu zei bantuk dah a si ti mi biahalnak lehnak caah a ttha bik, traffic jam ah tang ve hmasa phawt ti hi a si. Suimilam 2,3 te traffic jam i tan hmanh a har kan ti lio ah a ni bak in traffic jam i tan cu chim hau lo khi a si. Tutan ah traffic jam ngan le sau tampi lak ah pali in langhter a si lai.

1. Pakhatnak

Kum 1980 lio i France ram ah a rak cang mi Traffic jam cu vawlei cung traffic jump lak ah a sau bik a si. Lyon le Paris karlak lampi ah a si i, kum 1980, February 16 a si i, motor kal kho ti lo in ai tlar mi hi a meng 109 tluk sau a si ti si. Cucaah vawlei cung traffic jam sau bik mi tiah Quinness World Records a rak ngah. 

2. Pahnihnak

China ram khuapi Beijing le Tebet karlak kalnak lampi ah khual a tlawng mi hna cu, kum 2010 August ah khan ni tam nawn chung bak Traffic jam ah an rak tang ve. Motor ai tlar mi hi meng 62 tluk a sua i, ni 12 chung an tang. Hi chung ahhin a pawngkam khua sa mi nih cawhlehnak ah hmang in eidin phunphun an zuar hnawh hna, cun thil fir i a rak vak tawk zong an um ve. Hi traffic jam hi lam remhnak ding caah thil a phurtu motor nganpi pi ruang ah a si.

3. Pathumnak

Germany ram Nichuah le Nitlak hlatnak lam pi zawh in khual a tlawng mi hna cu kum 1990, April thla lio ah Traffic jam ah an rak tang. Lampi cung ah a tang mi motor dih lak hi 18 million hrawng an si ti si. Cucaah Vawlei cung traffic jam lakah motor taang tambik a si. Hi lio caan hi Nichuah Germany le Nitlak Germany an i fonh lio caan a si.

4. Palinak

Kum 1990 August 12 lio ah a rak cang mi traffic jam cu Japan tuanbia ah traffic jam ngan bik a si. Lam cung ah a taang mi motor hi 15000 hrawng an si i, meng 48 tluk sau an i tlar. Dinh caan hmang in a rak tlung mi hna cu Typhoon thlichia nih a hren hna ruang ah hi bantuk in traffic a jam nak hi a si.


Ralkap le China caah a biapi taktak mi Coco Islands


 

Coco Islands

Nai te ah Senior General Min Aung Hlaing a va kalnak Coco Islands hi zei bantuk dah a si. Ralkap he zei tluk in dah pehtlaihnak an ngeih timi kong i ruah tti ding ah kan sawm hna.

Coco Islands hi Bristish ralkap hna nih India le Myanmar an rak lak tikah ram uk ding kha an i tthen. Cu ahcun Myanmar a uktu British ralbawi kut ah rak chiah mi a si. Hi hmun hi Bristish le Japan ral lio zongah a rak biapi tuk mi hmun a si i, India le China nih  an rak i cuh deuh nain tu ahcun China kut ah a um ti u sihlaw kan palh lai lo. China nih a herh mi hriamnam poh chiah ai tim cang.

Coco tikulh hi Bay of Gengal rili ah aum mi a si i, Tikulh ah aum mi hna hi Kawl miphun deuh lawngte an si i, a mipum in 1363 tluk an um tiah 2014 census ning in theih a si. Hi hna hi ralkap chungkhar lawng te an si. An inn in Inn 200 leng deuh an si. Cun  south Yangon district chungah a um mi a si i, Cocokyun township tiah ti a si. Coco Islands ahhin tikulh 7 an um i, cu hna cu Great coco le Little coco tiah phun hnih ah tthen a si.

Coco Islands or tikulh hi Myanmar le China an i lungrualnak tawh pakhat bantuk ah thiamsang hna nih an ruah mi hmun a si. India he ramri kongah ai rem lo peng mi China nih hin coco islands ah hmun khuar i,  India siseh, ram dangdang tiralkap pawl cawlcanghning zohnak zong ah hman a duh. Cucaah 1992 kum ah Signal Intelligence (SIGINT) system zong bunh i Bay of Bengal le Indian Ocean hna ah India missiles puah le a cawlcanghning zoh ai tim. Cun hi hmun ahhin vanlawng ttum nak, ralkap vanlawng nganpipi zong ttum kho ding tiang in tuah mi a um. Hi vanlawngttumnak hi Tuluk nih a tuah mi a si lai tiah ruahdamh a si. Cun Sangphawlawng dinhnak ngan nawn mi zong a um. Cucaah Coco Tikulh hi Tuluk caah a biapi taktak mi South China sea changtu a si tiah chim khawh a si.

Cu hlan ah cun Coco Island ahhin zei thil ttha ngaingai a rak um lo. Asinain a liamcia kum tlawmpal ah khan Tuluk nih a ral India ngiatnak caah hmun ttha a si ti a theih hnu in hi bantuk in airport ttha taktak le radar system ttha taktak zong bunh a si nak hi a si. Cun hi hmun zei maw zat cu an kauh chap len cang. Fur pi caan ah rili ti nih hna ahnawh nakhnga lo meter 470 sau le meter 7 tluk chah mi vampang an sak.

March 20, 2021 ah Mizzima News nih Senior General Min Aung Hlaing le ral bawi cheu khat Coco Islands ah an kal tiah thawng a thanh tikah mitampi nih an zaam ko cu tiah an ti. Asinain ralkap chungkhar lawng te umnak Coco Islands ahhin an zaam theng men lai lo, asinain China he zei maw zei maw tuah tti an i tim kho men ti hi zumh ngai mi a si.

Sunghnak in hlawhtlinnak ah



Sunghnak hi hlawhtlinnak caah a herh mi thilri pakhat a si ve.

Sunghnak hi sianginn ah maw, rian ttuannak ah maw, hawi le kom lak ah le chungkhar ah maw kan tong. Kan nun ahhin sunghnak hi hrial awk tthalo mi a si i, mi thin a tawiter hlei ah a chiatnak lei kap in thil a kan hmuhter.

Sunghnak le tisualnak hi tthen khawh lo mi an si. Asinain mitampi nih cun kan sunghnak le thil ti sualnak ruang ah mi zeirel lonak le mawhchiatnak kan tong lai tiah kan i ruah sual tawn. Asinain sunghnak kan ton mi kong ah thilsining kan i theihthiam piak ahcun i mawhchiatnak a lo lai i, kan sunghnak hmun khan hlawhtlinnak ah mi a hruai kho tu thil kan cawng kho deuh lai. Henry Ford nih cun “Sunghnak hi cu a thar in thok tthannak caah caan ttha a si” tiah a rak chim. “ Kan hlawhtlinnak kan lawmh hi a ttha ko, nain kan sunghnak in kan cawn khawh mi thil ttha tein cawn kha a biapi deuh tuk” tiah Bill Gates nih a rak chim.

Cucaah kan sunghnak nih sianginn ah kan cawn khawh lo mi fimnak, hlawhtlinnak ah mi a hruai khotu fimnak a kan cawn piak mi ttha tein cawn kha a biapi taktak. King of basketball tiah ti mi Michael Jordan nih cun “ ka nunnak ah hin sunghnak, sunghnak le sunghnak lawng te a si ko, cu ruang pei ka hlawhtlin nak hi a si cu” tiah a rak chim.

Voi zeizat dah na thil tuah mi ah na hlawhtlin lo, voi zeizat dah sunghnak na ton ti mi kha na sining taktak a si lo, hlawhtlinnak cu na banh khawh tawk ah a um zungzal ko. Asinain kan sunghnak ruangah zei hmanh tuah tthan huam lo in kan um ahcun kan sung cikcek tinak a si men hnga. “Sunghnak hi ka cohlan kawh ko, aho poh khi sunghnak an tong dih cio, asinain sungh ruang ah zei hmanh tuah huam ti loin um cu ka cohlan khawh bak lo mi thil a si” tiah Michael Jordan nih a rak chim.

Sunghnak hi ttih hlah ti cu a chim a fawi te, a taktak in kan ton tik ah zaraan cu ttihnak in kan khat. Asinain kha ruang ah khan kan tei kho lai lo i a kan nenh peng lai tinak a si lo. Kan tei khawh mi thil a si. Thomas Edison nih Electric mei a rak siam ah khan voi thawnghra tiang a rak hlawhtling kho lo, nain a chim mi cu “ ka sung bal lo, hman awk tthalo mi thil thawnghra tu ka hmuh chuah ” tiah a rak chim.

Na thil tuah ning kha hman awk a ttha taktak rih lo i si kho men ko dawk aw, kha kha na sung tinak a si rih lo. 

Sunghzatlaknak hi sunghnak hmuh a si lo, tlaiternak, asiloah hnu deuh i thawn khi a si. Na sunghnak nih khan na lungthin phan hlah seh, nai tinh mi peh zulh kho lo in an tuah sual lai. Sunghnak hi hlawtlinnak caah a herh mi pakhat a si ve ti thei buin hmai nor tu si kho ding ah duhsak he thazang peknak video tawi zohtu dih lak cungah lawmhnak tampi ka ngei. 


Vawlei cung ah ka fim bik a ti tu pa a thi diam ai...

Voikhat cu vanlawng in Sibawipa, Sihni(lawyer)pa, Pathian rianțuantu pa le Hngakchia pa te khual an tlawng ți hna.

Ruahlopiin, Vanlawng mawngtu pa nih cun "nan paracut(Lețhi - kawl) i lak uhlaw a ran khawh chung in zuang uh" tiah a au cuahmah lio ah cun vanlawng cu ai hnin pah, a tla deuhdeuh cang. Paracut le pakhum lawng a um, ai cit tu le pali an si fawn.

A ho dah, a zuang hmasa lai timi ah an buai cang. Cutikah Sibawi pa nih cun " kha kei hi midang nunnak tampi khamh tu mi biapi ka si. Ka thih ahcuna si kho lai lo" a ti i paracut ai lak i a zuang colh.
A dihcun, Sihnipa nih ai thawh ve i " kei hi vawleicung ah mifim bik ka si, mitampi an bia ceih ding a herh rih, ka nun rih lo cun mitampi an buai dih lai" a ti ve i hngakchia pa ai bei mi cu la in a zuang colh ve. Paracut pakhat lawng a tang cang. Pathian rianțuantu pa le hngakchia pa an tang.

Cutikah, Pathian rianțuan pa nih cun " kha hngakchia pa kei cu ka upa cang, ka nun a cheu cu ka hman cang, ka thih zong ah a poi ti lo, nang na no tuk rih paracut hi la law a rannak in zuang colh" tiah mithmai panh tein a van ti. Asinain hngakchia pa te nih cun "ka pu..phang hlah kan thi lai lo, a tu te i vawleicung ah ka fimbik a titu pa nih khan paracut la loin kai bei mi ka puantom ai lak i a zuan pi diam, cu caah paracut pahnih a um rih. Heh i lak law zuang usih" tiah a ti.

Mah le mah fimbik, thiambik le biapi bik ah i ruah hi a caan ahcun kan mah hrang lila ahhin țih a nung tawn. Mah nak in midang biapi deuh ah chiah thiam hi zuam hna usih.


Ram chung ral a chuak lai maw? (Part 1)



Chinchiah /// Uknak lak ka te i ka rak ttial mi a si

Kum 2020 November ah rampi huap thimnak tuah dih hnu ah kum 2021 February  thla ah chiatser biakamnak tuah ding a si. Sihmansehlaw kum zei maw zat uknak an thlah cang mi cu mipi thim mi uktu hna sin in hramhram in an chuh tthan hna. Cucaah President U Win Myint le rampi ruahnak petu Daw Aung San Suu Kyi le NLD party hluattaw palai zei maw zat an tlaih hna. Cu hnu ah ralkap nih cun kum khat chung rampi Emergency an phuan i, ral bawi hlun U Myint Shwey cu lakhruak President ah thim in, rampi phunglam sertu, Uktu le Biaceihtu sinak pathum cu General Min Aung Hlaing sin ah a pek colh ve.

Kum 2015 thimnak ah NLD nih USDP cu fak nawn in a rak tei i, Democracy uknak lei lam ah rampi cu an kan kal pi, hi hlan kum tampi chung cu tlang cung hriamtlai hna he i kahdohnak le ralkap uknak in rampi cu a rak kal. Kum 15 leng inn thong ah thlak mi Aung San Suu Kyi cu Nobel Peace Prize rak co kho tu sihmanhsehlaw Rohingya miphun thahnawnnak ruang ah sual phawt mi ralkap a rak runven hna ruang ah kum 2019 lio ah vawleipi theih in a min a chiah tthan. Sihmanhsehlaw ramchung ahcun mipi thapek le cohlan ai hlawh deuhdeuh tthan. Cu tluk in Suu Kyi nih hin amah a bawh pengtu hna nih an seh sual nakhnga lo ai zuam len ko nain ral a duh pengtu ralkap nih cun Suu Kyi cung ah mipi nih zumhnak kan ngeih mi a hmuh tikah thinphannak le ttihnak in a khat. 2020 thimnak result zoh tikah buaktlak in 83% tluk NLD nih teinak a hmuh ti hi hmuh khawh mi a si. Cucaah phunghram remh ai tim mi NLD he uknak i cheuh cu ralkap caah zuamcawhnak nganpi a hung si i, kan i thim ding mi lam a si lo tihi ralkap nih a hmuhning a si.

Hi bantuk in ralkap nih hramhram in uknak a lak mi cung ah UN tel in vawlei cung ram pumpak tampi nih phihkharnak an tuah cio hna. Asinain hi phihkharnak nih hin ralkap nih uknak an lak mi thlah tthan ding tiang in tthathnemnak a chuahpi kho lai maw tihi ruah phu ngaingain a si cang. Kum 2019 lio ah Rohingya kong ah General Min Aung Hlaing cu US nih fak ngai in phihkharnak a rak tuah cang. Cu lawng hlah chawlehnak lei ah phihkharnak tampi tuah a si. Asinain an zei hmanh a poi lo i, mipi tu nih chawlehnak lei phih kharnak ruang ah kan tuar deuh. Cucaah kan hnung te zong ah ralkap lei nih cathanh an chuah mi zoh tikah phihkharnak te hna hi cu an caah zeihmanh a si lo  zia le an tuar khawh zia hmuh khawh a si. Cu hlan Thilsining zoh tikah ralkap cung ah phihkharnak nih hin anmah ralkap cung ah fahnak tlunter loin mipi cung tu ah harnak a tlung deuh ti hi mit hmuh kuttongh a si. Cun Tuluk lei ah ai bek deuhdeuh sual lai tiah a thin a phang ziar mi nitlak ram hna nih hin Myanmar ram cung ah a fak bik mi phihkharnak an tuah zumh a um lo. Cucu anmah ralkap zong nih fiang tuk in an i theih mi a si tihi ramkhel cuantu thiamsang hna nih an hmuhning a si.

Tuchun ni tiang ah ralkap uknak laknak kong ah Tuluk biachim le tuahsernak zoh tikah a fiang taktak lo i, a cozah chung i thlennawnnak sawhsawh bantuk ah Tuluk nih cun a ruah i, ASEAN zong nih Tuluk bantuk cun an ruah ve.

Cucaah rak chim chung awk ah a tlak ngai mi cu ni tlak ram hna le ASEAN nih hin ralkap uknak chuh mi hi fianghlang tein an dohkalh lai i, action an lak lai tihi cu chim ngam ding hmanh a si lo.

Sihmanhsehlaw Myanmar rammi caah ruahchannak a um ti bak lo ti zong ah chim phung a si hnga lo. A tthawng tuk mi ramchung ramleng media hna nih an hna an tun nak siseh ram chung chawlet hna thinphannak hna hi ralkap lor kho lo ding in siiknak pakhat bantuk an si ve. Cun chan tiluan dawi in a kal cuahmah i, rul bang a fim i, tthuro bang a nun a nem mi rammi cungah a hlan bantuk in cepa na duh zong ah cepa, varit na duh zong ah cepa tibantuk phun ralkap uknak kalpi tthan ding kha cu anmah ralkap caah ttihnung ngaingai mi a si cang.

Ramchung ramleng in Myanmar mi a si mi poh nih ralkap duhlonak langhter a si cuahmah bantuk in, minung tampi nunnak zong aliam cang. Hi bantuk in mipi nih kan duhlonak hi hmual a ngei ngai ngai mi a si bantuk in tlang cung hriamtlai phu hna nih van nawr ve ding zong hi a biapi taktak tihi ramkhel cuantu hna hmuhning a hung si. Tlang cung hriamtlai phu hna caah cun ralkap uknak lak hi cu khuaruahhar awk a um lo i, asinain ramchung ral daihnak hrawktu a si ti tu hi an hmuhning a si ve.

Myanmar ramchung ah cozah theihpi mi miphun 135 tluk um in, cu hna lak ah mah te uknak duh in hriamnam a tlai mi tampi kong ruah tikah ramchung ral a tho kho men ti hi ruahnak ah a chuak duh ngai mi a hung si. Hi bantuk in ralkap nih uknak an lak ruang ah hin tlangcung hriamtlai hna nih kan khel mi Federal democracy siseh, ramkomh in chuahduhnak mei kau hram ai thok i, a dai ziar ko mi phun ttanhnak le biaknak kong ah i thleidannak hna cu nun hram an i thok tthan cang. Cucu hramhram uknak chuhnak nih hin a par pahlik te ah a chiah cang. Cucaah theitlai ttihnung tuk a tlai kho mi ram chung ral a chuak kho dirhmun ah kan dir ti hi thiamsang hna hmung ning a si. Cu bantuk in ram chung ral tho sual sehlaw mah le ram ai veng kho poh an him lai i, ai veng kho lo poh cu khangh dih an si te ko lai Cu caan ahcun cabuai cung biaruah le pakhat le pakhat i hrial ti a um ti lai lo. Tha rung hmang in mah le ram ven a si te lai ti hi vawlei cung tuanbia zoh in chim chung khawh mi a si.

Tulio ram sining zoh tik ah hmailei ah zeitindah kan cawlcangh  lai timi cu ralkap nih zei tluk sau dah uknak hi ai i tlaih peng lai i, zei tikah dah a thlah te lai timi cung ah ai tthum mi a si. Tutiang thilsing ah cun mipi thim mi palai hna sin ah uknak pek a duh lo mi hmuh tikah rampi hmailei karhlannak caah thil ttha lo ngai a si ti hi hmuh khawh mi a si.

Suimilam

Blue Whale Game

 

Blue Whale Game cu “Blue Whale Challenge” tiah theih mi a si i Game pakhat a si ko, asinain mah hi game hi “Thihnak Game” ti khawh a si, cun i celh dih ding in ni 50 chung a rau mi game a si. A ṭhangcho tuk mi kum zabu 21 ah a rak chuak mi a si i ṭihnung taktak mi Game a si. Vawleicung ram dihlak bel a phan manh lo. Blue Whale Game ruang ah a thi mi hna nih hin an baan ah Blue Whale nga an thisen chuak lak in an i suai tiah website cheukhat nih cun an langhter. 

Tuanbia tawi

A chuah kum  taktak hi kum 2016 ah khan Russia ram in a rak chuak. Kum 2016 May thla ah Russia ram minthang newspaper pakhat Novaya Gazeta hmang in a rak lang hmasa cem. Mah nih cun mino tampi a rak hrawh hna. Russia social network pakhat a si mi VKontakte cung ah an i celh i cu ti cun  a karhzai chin lengmang mi a si. Russian Journalist Galina Mursaliyeva nih hi blue whale Game he ai lo mi cabia cu Russia newspaper Novaya Gazeta ti mi ah cun April, 2016 ah a rak ṭial. 

2017 February thla chung ah khan mino kum 15 mi le 16 mi cu Inn dotsang taktak mi in an zuang, zei ca tiah Blue Whale Game an i celh ruang ah a si tiah an zumh. Hi Game ai celh mi hna hi Admin nih ni 50 i celh ding mi cu a kuat hna ti a si. March 2017 ah minung 130 mino lawngte mah le mah ai that mi hna zong cu Blue Whale Game he hin ai pehtlai hnga maw tiah cozah nih hlathlainak an rak tuah.

A min rak chuah ning 

Cun A min “Blue Whale” ti mi hi a fiang set lo mi min a si. Micheu nih cun “ Russia ram rock band minthang Lumen nih an sak mi hla in a ra mi si” an ti. A dang nih cun “titlang ah thi ding in amah te a rak chuak mi blue whale, chirhchanh in min pek mi a si” tiah an zumhnak an chim ve.

Game chung ah a um mi 

Mah hi game hi a dang social media cung zong ah a karhzai i admin le game ai celhtu karlak ah i pehtlaihnak um bantuk in a langh ning a si. Zei ca tiah ni 50 chung kha admin nih khan nikhat voikhat tuah ding mi a chimh hna. A game chung ah a um mi hna cu bia ṭhalo hna khi an si lem lo, zingka suimilam cuzat ah tho, cu bantuk in um, cu bantuk movie zoh tbk..men khi an si ko. Asinain a ni 50nak ah cun mah le mah harsatnak i peknak lam ah a kalpi hna. Cu tik ah hi game hi vawlei cung hmunkip cul in rak report mi a si. Mah hi game hi zei tin dah a um i zei bantuk a si zong hi mitampi nih cun an thei kho rih lo. Thiamsang hna nih cun thinlunglei hlennak pakhat a si tiah an ti. Zei ruang ah dah hngakchia pawl nih hi game ah hin an i tel duh hnga ti mi bel cu a lehnak an hmu kho rih lo. Cucaah Internet he pehtlai in hngakchia a kilvengtu phu (Internet Safety Organization) nih vawlei pum huap in nu le pa le saya te sin ah an fale umtu ning le online kong ah ralring tein zoh hna ding ah ralrinnak a rak pek bal hna. 

A sertu 

Kum 2016 ah khan university in an chuah mi psychology sianghngakchia Philipp Budeikin, kum 21 pa nih cun “Blue Whale Game” hi kum 2013 ah khan ka tuah mi a si tiah a ti. Ai tinh mi cu society pakhat chung ah man ngei lo minung pawl kha thianh, anmah le mah thah ter i society thian ter khi a si. A chim mi cu “happy to die” tiah a ti. Hi thilcang mi cung ah sualnak a ngeih lo nak kong le ai lawmhnak kong a chim rih. Hi game i celh ding in nu lawngte minung 16 hrawng an lung a thawhtertu Budeikin cu tlaih a rak si. Cun June 2017 zong ah khan IIya Sidorov timi pa zong Blue Whale Game group ah hngakchia lut ding in a sawm hna i minung 32 nih an zulh taktak ruang ah Moscow khuapi ah an rak tlaih ve.

Vawlei cung ram hna ah a karh

IT chan ti fam cu online in thil hi a karhzai colh lengmang tawn i mitampi nih chitkhat te ah thilcang pakhat hi rak theih khawh dih a si. Blue Whale Game zong hi Online in mi ramdang ah a karh ve colh. A karh nak ram hna cu...

Bangladesh: Bangladesh ah hi game he pehtlai in media hna nih ca tampi an thlah. October, 2017 kum ah khan ngaknu pakhat a mahte in ai that, ai thahnak a ruang cu mah hi game nih a lem ruang ah a si kho men tiah an zumh. Bangladesh zong nih October ah khan mipi sin ah hi bantuk game he ai pehtlai mi website nan hmuh a si cun theihternak tuah ding in nawlnak a rak tuah ve. Cu hnu tlawmpal ah Bangladesuh High Court nih night-time internet package thla 6 chung phih siseh tiah mobile operators pawl sin ah nawl a chuah. Mah nih cun Game celh khawhnak caan ṭha a tlawmter deuh lai tiah an zumh. 

Brazil: Bazil ram ah news paper cheukhat nih mino mah te ai that mi cu Blue Whale Game ai celh ruang ah a si tiin report an  pek ve. Cu tik ah cozah nih ṭha tein a hlat ve, asinain Blue Whale Game celh ruang ah a thi mi a si ti mi tehte zeihmanh an hmu kho rih lo. Brazil ram ah hi game he pehtlai in cawlcanghnak pakhat a um i “Baleisa Rosa”(Pink whale) tiin min an bunh. Mah hi game nih a tuah mi cu lungthin kehkuainak ralchanhtu a si tiah ti khawh a si, zei ca tiah game nih tuah a fial mi hna hi a ṭha lei kam deuh lawng tein tuah ding a fial hna. Hi nih hin Blue Whale Game i celh lo ding in mi a bawmh lai tiah an zumh. Cun a dang zong a um rih “Capivara Amarela” tiah min an pek i, Blue Whale Game dohnak ding ca ah a si. Cun biaknak le zong nih game pakhat an tuah ve i “Jonas Challenge” tiah Baibal chung Jonah tuanbia chirhchan in Blue Whale Game dohnak ding ca ah an ser ve.

Bulgaria: Bulgaria ram ah hin Blue Whale Game hi kum 2017 February thla ah a phan ve. Asinain a ran khawh chung in Internet lei in ṭha tein ṭuanvo an lak colh ve. Facebook ah mah le mah i thahnak kong i ceihnak group pahnih an tuah, ca tlawmpal an post, cun heh tiah an comment manh, asinain an phihpiak colh hna. Cu ti cun zarh hnih chung ah Blue Whal Game he ai pehtlai mi vialte cu an delete dih.

Italy: Italy ram zong ah hin 3 June 2016 ah La Stampa newspaper nih a langhter. Hngakchia ai that mi hna cu Blue Whale Game ai celh ruang ah a si tiah media kip nih thawng an thanh ve. Nu le pa tampi an lungrethei, cun police zong nih biatak chuah in hma an lak ve, mipi sin zong ah ralrinnak an pek ve. 

India: Mino tete an i that, cu hna cu Blue Whale Game ruang ah a si tiah an ti. News paper cheukhat hna nih cun ai that mi pawl nih hin an ban ah an thisen in Blue Whale Nga an i suai tiah an langhter. Ai that mi an um poh ah Blue Whale game ai celh ruang ah a si ko lai tiah zumhnak a um. Sihmanhsehlaw police le nawlngeitu hna nih cun zei tehte hmanh an hmu kho lo. Hi lio hrawng ah hin ai that mi nih le um pah hna kaw, an lung a mit ko. Supreme court pi zong nih a cozah sin ah mah hi app hi kan khampiak u tiah a nawl hna, asinain mah hi game hi application a si lo ca ah phih awk ṭha lo tiah an leh. Asinain a hnu ah cun thilsining an hlat lengmang tik ah Blue Whale Game ruang ah a thi mi an um lo tiah an phuan ṭhan. 

Kum 2017 August thla ah khan India cozah Ministry of Electronics and Information Technology nih internet company, Google, Facebook le Yahoo tel in a dang pawl sin zong ah hi bantuk game he ai pehtlai mi pawl hlonhpiak ding in nawlnak ca a rak pek hna. 

China: May, 2017 ṭhiam ṭhiam ah China ram a nganbik mi Internet Service tuahtu QQ zong nih Blue Whale Game he pehtlai in group 12 bak a khar piak hna. Cun a kawl zong kawl khawh lo ding in a block piak dih hna. 

Tlangkawmnak

Blue Whale Game cu ni 50 chung celh a si, a ni 50nak ni ah khin awn duh ah game ai celh mi pa/nu nih khan mah le mah harsatnak ai pek a hau.  Cun Youtube zong ah Russia pa nih a rak thlah ve i asinain mah cu video cu an delete piak cang. May 26, 2017 ah khan Russia parliament nih hi bantuk in online ah mah le mah thah duhnak a siamtu pawl dantatnak ding ca ah upadi thar an ser ṭhan, Cu upadi ning in cun hi bantuk lei a tuahtu pawl cu kum 6 chung thongthlak dantatnak pek siseh tiah an ti i  President Putin nih minsen a rak thut. Hi kong hi 2017 kum hrawng ah  biatak in a lang mi a si, sihmanhsehlaw a phihkhat a si hnu in caihphai a dai mi a si.

 Cahram//Wikipedia, websites


Parts of Speech in Chin

Lai holh tein (Parts of Speech)
----
Laica ah biaṭhen pariat a um. Cu hna cu;
1. Auhmin                 Noun

2. Mincan                    Pronoun

3. Sifianh                     Adjective

4. Fianhtu                     Verb

5. Fianhthuam               Adverb

6. Hmuncaansawh         Preposition

7. Biapeh                      Conjunction

8. Lungsu                     Interjection

CACC nih chuah mi ta copy mi a si.

Vawlei cung thil khuaruahhar phun 5. 5 wonders of the world

Video in zoh na duh cun a tang cem ah zoh khawh a si.

Devil’s Kettle
US ram Minasota timi ah cun tiva pakhat a hme nawn mi te hi a um, cu tiva ti cu duh a nung in a thiang hlim I, tiva kal huam pawl ca zong ah hmun nuam ngai khi a si. Hi tiva khuaruahhar a si nak cu, tiva cu a luang ko I a taw lei deuh ah khin hmun hnih ah ai tthen. Pakhat deuh hi cu a luang I tiva dang ah a  vai fonh. Asinain a dang pakhat hi cu lungkua ah a lut I, khawika ah dah a rak chuah timi hi theih a si lo. Scientists zong an khuaruah a har ngai ngai I, khawika tal ah cun a chuak hrimhrim lai ti an zumh caah, Scientists  nih hi ti a rak chuahnak theih duh ah a rong a loh har taktak mi dye tam nawn te an rak thlak chih, asinain cu dye cu khuazei ka hmanh ah a rak chuah nak hmuh ding a um lo. A hnu  deuh ah bingbong hna an thlak rih I, bingpong zong cu khawi hmanh ah a rak chuah nak hmuh ding a um lo, cu tin tuchun ni tiang in ti hi khawika hmun ah dah a va luan hnga ti thei lo in aum rih ko.

Gates of Hell (Hell Innka)
1971 kum ah khan Turkmenistan i Derweze timi hmun ah Geologists hna nih cun oil (chiti) kawl in heh tiah khur an co I, van chiat ah kan ti la maw, cu khur an coh nak cu a cim thut I, an thilri vialte cu a phum dih, certual tia hrawng a si mi khur pi ah ai chuah, asinain gas a um ti thei in, kan duah ah cun gas cu a dih colh ko lai tiah an ruah, asinain an ruah ning bantuk in si loin, mei cu mih a thiam ti lo I, tutiang in a alh I, khualtlawng tam taktak nih zoh an duhnak hmun ah a cang I, Hell ram innka tiah an ti phah.

The Sleeping City of Kalachi
Kazastan ram Kalachi khuapi cu vawlei cung khuapi hna lak ah khuaruahhar khuapi a si tiin mi nih theih mi a si. Hi khuapi um mi hna nih buainak pakhat an ngei, cucu rauh lo piin an i hngilh tawn ti si. Hi ti lam an len lio hna ah hin an I hngilh tawn tiah an ti. Cu ti an um lio ah cun lungfim lo in an um I, thil hmuh mi zong  an ngei ti si. Mi cheu nih cun hi hmun hi uranium chuahnak hmun ah ai naih pah caah, radiation an i hamh ruang ah a si kho men tiah an zumh, asinain Doctor thiamsang hna nih an zoh hna I, an thi zong an check dih hna I, zeihmanh radiation he pehtlaiin thil ttha lo an hmuh lo nak kong le an thisen zong normal te si in an ngan a dam nak kong an chim. Tuchunni tiang in zeiruang ah dah hi thil a can ti hi an theifiang kho rih lo ti si.

The boiling River
Amazon tupi ngan le kau takak chung ah cun tiva pakhat  Kilometer 7 hrawng sau a um I, cu tiva khuaruah a har nak cu tiva ti hi a tlok thluahmah ti si. Cucaah saram zei poh nih an pal asi ah cun an thi tawn tiah an chim. Ti hi 91 degree celcius tluk hrawng in a tlok tawn ti si. Scientists pawl lung a buai ter taktak tu thil pakhat ah a cang i, a zei tihmanh in an sining an theih fian khawh lo tik ah, aa hi hi cu a tang ah hin vawlei a sa taktak mi an phum I si ko lai tiah an zumhnak an chim.

Nazca lines
1553 kum lio hrawng ah khan siangpahrang Pedroseira delieon timi nih cun a khualtlawnnak lam a suai mi     ning ah cun Peru ram Nazca ram car ah a kal nak kong a langhter. Cu ramcar ah cun lam bantuk in tuah mi tampi a hmuh nak kong a chim. Cu hmun ah cun kum tampi hnu ah vawlei cung ah thil khuaruahhar taktak a si mi thil an hmuh hna. Cucu Nazca lines tiah min an pek i, van sang taktak lawng in hmuh khawh mi milem 100 hrawng a um I, cu hna lak ah cun minung lem, zawng lem, nga le vate lem bantuk an um ve. Hi milem hna hi centimeter 15 tluk thuk hrawng in coh mi hna an si i, a sau lei hna hi cu miter 400 in kilometer 1 tluk hrawng sau hna an si. Hi thil hna hi vanlawng a um hnu lawng ah hmuh mi thil khuaruahhar an si hna. Biahalnak a um mi cu, hi ti sawhsawh in hmuh khawh lo mi, van sang pi zuan hnu lawng ah fiang tein hmuh khawh mi milem hna hi, zeitindah kha chan lio minung hna nih hin hi tluk ttha le mak in an suai khawh hnga, asiloah thlarau tthalo nih maw a suai ter hna hnga ti hi leh khawh lo mi biahal nak a um mi cu a si.




Vawlei cung hngakchia lak ah a thau bik pa


Vawlei cung hngakchia lak ah a thau bik pa

2016 kum lio ah khan Indonesia ram, Nitlak Java ah a um mi Arya Permana timi hngakchiapa cu Vawlei cung ah a thau bik le a rit bik hngakchia pa tiah mi nih theih mi a rak si. Anih hi kum 10 lawng a si rih lio ah KG 192 tluk a rit I, pound in 420 tluk a rit mi a si. A thau tuk i, a lianh tuk caah, nganki ai tawk mi a um lo i voikhat buai cu a nulepa an buai bal ti si. Cu tluk in a thau kho mi a si i, a rawl hi a ttam deuh zungzal ko rua, nikhat ah rawl 5 a ei zungzal in a can ahcun voi 6 a ei tawn. A ei bik mi hi, Buh rang, khuahsuai, arti, arsa kio le chocolate ice cream deuh hi a ei mi cu an si. A thau tuk caah A mah kum rual minung 6 tluk in a rit mi a si.  Sianginn a kai nak zong ah hawile he lentecelh le ca cawn chung dai tein tthut cu a ca ah thil har taktak an si i, feet 15 hrawng lam kal hmanh hi ai harh tuk caah, sianginn kai zong an thlauh mi a rak si.
Anih cu inn ah bawh hmun in raw lei le a phone in game celh dah ti lo cu a ti khawh mi a um lo ti tluk in a dirhmun hi a rak chia I, a thau ning hi a ran tuk caah a nulepa zong nih an fapa caah thil dang tuah ding an thei kho ve hlei lo. An fapa hi ti thau ai thawh hi kum 8 a si ah a si tiah a nulepa nih cun an chim. Cu tin cun an fapa ngandamnak caah lungrethei in an um ko.  Arya nih a duh bik mi cu thil dang tampi an si lo, Der hi a si. A nulepa nih cun an fapa lungfah lai sian lo ruang ah rawl cu an pek peng ko.
Cu ti Arya nih ngol hngal lo in a ngandamnak tiang hrawk dih lak in rawl a ei hlan ah, Indonesia ram doctor thiamsang pakhat nih a si ning a theih tik ah bawmh a duhnak kong a chim. Cu ti cun thau zor nak ding ah a phunphun an tuah hnu ah surgery tuah a si colh. Kum khat hnu hrawng ah cun Arya cu kum 10 hrawng pahngakchia   a lo ve cang. A thau hi a pum cheu tluk bak a zor , a pound in pound 220 tluk bak a zor i, cu hlan ah a rak i hruh tawn mi nganki puan bantuk cu a caah a lian tuk cang zeiti hmanh in hruh tthan awk a ttha ti lo. Kha tluk in a thau mi, lenghmanh ah chuak kho lo i, a umnak hmun ah rawl pek mi le a um har phen ah game lawng ai celh mi Arya cu tucu a hirha a zang tuk mi mino te ah ai thleng i, a hawile sin zong lente i celh kho in lung lawm in khua a sa kho tthan..

Video zoh


Computer Mouse mipi sin theihternak rak tuah ni April 27

Tuni April 27 ni cu nang le kei nih computer mouse kan hman khawh nakhnga ni sunglawi taktak a rak si.

1981 April 27 ni ah Xerox nih cun chawlehnak caah tiin Computer Mouse Xerox 8010 star information system cu theihternak a rak tuah. Sihmanhsehlaw mipi nih a hman zia an thiam rih lo caah a rak hlawhtling lo. Cucaah Apple Lisa a chuah tiang computer mouse hi a hman awk ah mipi nih an rak ruat lo.

Asinain Apple Macintosh a rak chuah tikah mouse he komh in a rak chuah hnu lawngah mouse hi mipi nih hman awk ah an rak theih fang...

Kum 1998 April 26 lio ah vawlei cungah zeidah a rak cang


Vawlei cung computer tam taktak a rak hrawk tu CIH virus kong tawi.

CIH computer virus tu kum 1998 April 26 lio ah rak thlah thok in Asia le Europe ram computer tam taktak a rak hrawk tu a si. CIH hi Chernobyl or Spacefiller ti zongah timi a si i, Taiwan ram um Tatung University sianghngakchia pa Chen Ing Hau nih a ser mi a si. A sernak a ruang bik cu Antivirus software sertu hna nih an ser mi software hna nih zei virus poh a kham khawh lai tiah an fak caah an kham kho taktak hnga maw tiah a ser hnawh mi hna a si. 

Hi virus nih hin System BIOS le Hard Disk Drive i tinh in a hrawh cem hna. Vawlei cung computer a hrawh mi dihlak hi million 60 hrawng a si lai tiah zumh a si i, aman hi buak tlak in US dollar 1 billion man hrawng a si ti si. A ser dih le cangka a mah kham kho tu antivirus software ser kho tu nan um maw ti bak ah antivirus software developers pawl a au hnawh colh hna. Asinain an sianginn kainak university ah a karh dih caah a khamnak software a ser tthan i free tein download tuah khawh ding in a chiah than.

Amin Chernobyl tiah an tinak a ruang bik cu Chernobyle disaster timi cu kum 1986 April 26 ah Soviet Union ah a rak tlung bal, cu a tlun ni le hi virus a karh ni ai khah caah a si bik. Cun Spacefiller tiah an tinak a ruang cu, virus tampi cu an va hrawk mi file donghnak ah an code number an tial zungzal, asinain hi virus cu code zeihmanh ai tial ve lo caah Spacefiller tiah an tinak a si.
Hi virus nih hin Windows 9x (95,98,ME) operating systems hna hi a rak hrawh bik mi an si. Hi virus thar chuah mi CIH. 1106 cu kum 2002 December ah rak hmuh than a si nain cu ti tihnung a si ti lo.

Facebook ah rak leng ve >>https://web.facebook.com/salaivansv

Youtube ah rak leng ve >> http://www.youtube.com/c/SalaiVan



Pathian hi nitin na nunnak ah zei bantuk Pathian dah a si?

Nifatin kan nunnak ah Pathian hi a ho dah a si? Hi biahal nak hi tuchan zumtu nih kan i hal a herh cang. 
Zeicatiah zumtu ai ti mi hna nih ka awka cun Pathian cu kan Pathian A kan ngei dihtu  ko a lo nain kan nunnak taktak ah a rak si ve ti lo. Mah cucu kan nunnak theitlaiin zoh khawh le theih khawh mi a si.
Jesuh Khrih zultu pawl nih zeitindah nal prophet le cawnpiaktu tthalo cu kan theih khawh lai tiah Jesuh an hal tikah a leh mi hna cu “an theitlaiin nan theih khawh ko hna lai” tiah a leh hna. Kan ka men hi Pathian mifa kan sinak tette a si dih lo. Lungchung in a rak chuak i kan nunnak ah a par a chuak me le a thei a tlaimi tu khi kan sinak taktak a rak si deuh. Zeithei dah na tlai ve? mah cucu fiang tein nangmah lawng nih na theih mi a si.
Na Caah Pathian hi ho dah a si? na sitthat caan ah philh in lungretheih caan i thlacam hnawh men ding maw a si? Asiloah na duh mi poh na tuah bu in na thangtthat i na conglawmh mi le thil tthalo in na hmuh mi phaisa chung in cheuhra cheukhat ka pek ah cun, A ram kauhnak ding caah ka pek ah cun a ruahzia thiam ko lai ti hrawng i na ruah mi Pathian dah a si. A biapi taktak…
Mi nih in hleng hna hlahseh, an i fak ruang ah le an i bochan ruangah khan i lunghmuih tuk hlah, Pathian nih ka theitlai hi a ei duh nga maw? timi tu na ruah awk a si deuh. Facebook ah na ca post mi mitampi  nih Like le share an tuah ruangah i lawmtuk hlah… Na theih awk ah “facebook hmangtuk mi mipi tampi lak ah an nunnak ah Pathian hi a ho dah si timi hmanh ai fiang lo mi an tampi ti hi a si”. Na lungchung in a chuak mi theitlai kha Pathian nih a cohlan mi a si hrim ko timi na theih nak tu ah khan i lawm deuh. Hnangamnak taktak na ngei maw? Pathian bia na rel nak, thlacam nak le na nun ah Pathian hi a hodah a si timi fiannak lawng nih na thlarua a tthawnter lai.
Kan nun ah Pathian hi a ho dah a si? timi lehnak cu “Bawi A Si”. A tenau deuh maw, si cun “A kan Sertu A Si” tiin ti u sih. Pathian nih sermi na si kha philh hlah. Mah hi a lehnak tawibik sisehlaw…fianter hau lo in a fiang mi a si ko cang. In hal tthan rih ning na nunnak ah Pathian hi Ho dah si? Na chiattha thleidannak nih a lehnak in pe hram seh..
Thazangpeknak le Nifatin thlarau rawl rel na duh ahcun “Nifatin Thlaraurawl” ah hin hmet law na rel khawh lai

Na minung sinak kha mawh phurh hlah

Mitampi cu kan zumhnak in kan tlu i kan minung sinak mawh phurh kan hmang.

David nih a titsa duhnak in mi nupi a ih pi mi cu Pathian nih a zoh sawh lo, a let in a cung ah a tlun ter lehlam. Zumtu pakhat dirhmun in kan tuah mi tthatlo nak ruang ah ka minung taksa duh nak ruang ah a si kan ti awk a si lo.

Kha ti kan chim nak ruangah Pathian nih a kan ngaithiam lai lo. Zeicahtiah zumtu cu kan mah ah Thiang Thlarau pek kan si cang. Kan tuah mi le ruah mi vialte rel piak kan si cang.

Cun Thlarau thei tlai ding in Pathian nih a kan phut cang fawn…. “22 Sihmanhsehlaw thlarau theitlai hna cu dawtnak, lawmhnak, daihnak, lungsaunak, zaangfahnak, òhatnak, zumhtlak sinak, 23 nunnemnak, i sumnak te hna an si. Cu hna ralchan cun zei phung hmanh an um lo. 24 Khrih ta a simi hna nih cun an thisa diriamhnak le duhnak te hna cu vailam ah an tahchih cang,” Galati 5:22-24.

Mah hi Baibal ah hin a fiang tuk mi a si. Cucaah kan minung si nak cu a der mi pei si cu tiin na zumhnak in tluk i tim hlah. Cu ti ruahnak na ngeih ahcun na palh taktak. Tukforh hau lo in na tlu ti nak si hnga.

Asinain tukforhnak kong ah Jesuh nih cun “ttih hlah uh chuahnak lam kan sial piak hna lai” tiah a ti. Tukforhnak kan in tik ah chuahnak lam a um zungzal…Amen. Kan mah ah Thlarau kan cawm tthat lo ruang ah kan minung sinak a chuak lengmang tawn.

Zumtu dirhmun in “ka minung sinak cu a der tuk mi si i” tiah kan minung sinak mawh phurh in a tlu mi si ti hlah u sih…Zeicatiah kan tukforhnak chung ah kan tluk nakhnga lo Bawipa Jesuh nih lam a kan sial piak zungzal ko…

Jesuh Khrih a thih ah khan a Thlarua teh a thi chih maw?


Vawlei cung mifim thiam tampi hna hi thil ttha an chuah ter bantuk in thil duh nung lo taktak pawl zong an chuah ter ve. Tutan ah Jesuh Khrih a thihnak kong a buai mi tampi an um rih, cu hna nih cun an minung thluak in an tuak tik ah an lehnak hmuh an i harh ngaingai ca ah a phunphun in an ruahnak an chim.
Asinain cu an ruahnak pawl cu Baibal ah ai tthum mi si lo in an thluak fimnak cung ah ai tthum mi an si, thil khi kap nih in an tuak peng, kha ti a si ah cun hi ti a si awk si ve ti phun khin, minung hmuhnak ah cun hi bantuk in thil tuak hmang pawl hi an hruh tuk ruang ah si loin, an fim tuk ruang tu ah khua fak piin an ruah khawh caah a si men hnga.
Tulio ah vawlei cung hmuntampi ah Jesuh Khrih a thih ah khan a taksa he a Thlarau he a thi tiah mi a cawnpiak tu an tam. Cu hna cu Baibal biatak a zumtu hna nih biatak tein an doh hna. Tutan zong ah hin mi pakhat nih a ttial mi ka van langhter chin ve.
Hi adik lo mi cawnpiak nak a cawn piak tu hna hi Theology lei ah thiamsang lawng te an si hna lai tiah ka zumh, zeicahtiah hi an chim mi nih mipi tampi an mah lei ah a ttan ter khawh hna.
An chim mi cu “Jesuh Khrih nih misual a tlanh khawh nakhnga a taksa nunnak lawng si loin a Thlarua nunnak zong a pek chih caah, Vailamtah cung ah khan a taksa lawng a thi lo, a Thlarua zong a thi chih ee” tiah an chim. Cun an i thawh rih i “Cu tluk in a ngan mi duhdawtnak in Jesuh Khrih nih hin nang le kei hi a ka dawt, mah cu a dawtnak cu a ruang um lo mi duhdawtnak (unconditional love) a si” tiah mipi cu tui taktak in an chimh rih hna. Si..Jesuh Kha misual si in Pathian Thlarau he i tthen hna sehlaw zeitin dah a sual tuk mi minung cu a tlanh khawh hna hnga. “Dotla le soisel nak um lo mi Tuu thisen bantuk a si mi Khrih thisen in tlanh mi nan si kha nan hngalh” tiin 1Peter 1:19 ah kan hmuh khawh, cucaah thil si kho lo an chim timi ai fiang. Misual nih misual a tlanh kho lo.
Sihmanhsehlaw hi ti cawnpiaknak cu a dik lo tuk lawmmam mi a si. An nih an chim ning ah cun Thihnak nih hin Pathian sin in kan tthen kho sehlaw cu ko cu a lo. Cucaah Jesuh Khrih cu Pathian he an i tthen taktak tinak a si cu. Thumkawmh Pathian lak ah a pahnih nak a si mi Pathian Jesuh Khrih kha Thlarua in Pa Pathian he i tthen hna sehlaw zeidah a cang hnga, hi vawlei le van hi a rawk dih hnga, a si kho lo tuk mi khi a si. Cun Pathian pakhat kha hmun dang dang ah thleh dih i chiah khi a lo hnga.
Hebrews 10:5-10 ah fiang tuk in a langh mi cu “thian ter kan si nak cu Jesuh Khrih nih a thianghlim mi a taksa cu kan ca raithawinak a pek caah a si” ti hi a si. Tuufano raithawinak i an pek bang Jesuh Khrih zong Pathian hmai ah pek a si.
A taksa a thih i a thawh tthan hlan ah khan A Thlarua cu Hell ah kal in Noah chan lio minung hna sin phun a va chim (1Pet. 3:18-20). A Thlarua cu a thih zong a thi lo i Pathian he a tthen zong an i tthen lo.
Zumtu tampi cu Thlarau rawl tam kan ei lo tik ah Baibal lunghrinhnak phun phun a chuak ve tawn, cucaah hi bantuk in Jesuh Khrih thih nak kong ah Lunghrinhnak a ngei tu zong Myanmar ram chung ah an um ve cang hmanh maw, cucaah kan iralrin thiam nak ding ca ah tthahnem hnga maw tiin ka van share nak si..
Ref:cbn

Pale cung ah zei ruang ah kan i lawmh awk a si

Pale sunlawihnak ni sunglawi ah na pa cung ah sunlawih awk zei hmanh thei loin na um sual maw? Zeicatiah na pa cu zuding le sa ei a si kho men, asiloah na hngakchiat tein na pa cu hmun dang ah um in hramh na herh caan zong ah na kam ah a um lo i Pa a thlum-al nak kha hawi tluk in na tep lo kho men.

Asinain theihter tthan kan duh mi cu..."na pa thawng in hi vawlei ah na rak chuak ee" tihi a si. Kan biak Pathian nih hi vawlei a ser dih ahhin A zoh i "a ttha" tiah a timi a si. Ai dawh tuk mi Pathian kut neh hmu kho ve ding in an hringtu na pa a si kha philh hlah. Sam cattial tu nih cun van le vawlei le sersiam mi thil hna nih hin Na sunlawinak an langhter ee tiah a ti. Pathian nih dawh tuk in a sersiam mi hna lak ah leng kho na si ve hi na pa thawng in dahkaw a si ve.

Tuchun ni ah ka pa nih a ka daw lo asiloah a um ve ti lo tiin ngaihchia in um hrim hlah cu nakin Pathian kut neh dawh na hmuh khawhnak hnga Pathian nih na nulepa a hman hna ruang tal ah hin an cung ah i lawm ko tihi ka chim duh mi a si.


ZARH KHAT CHUNG REL BIKMI POST

  • Aw ka nun
    Ka nun hi dai tein a um i hlawhtlinnak lam tluan ah a kal rua tiah kanruah lio ah..thlichia herh bang in buainak a rak i herh chung men khi ...